BPH NEDİR ?

50 yaşın üstündeki tüm erkeklerin yarısında bu hastalık, bir başka deyişle Selim Prostat Hiperplazisi (İngilizce kısaltmasıyla BPH) gelişecektir.

Erkekler 70'lerine ya da 80'lerine eriştiklerinde %80'inde idrar semptomları gelişecek olup, bunların arasında aşağıdakiler sayılabilir:

. Sık sık idrara çıkma (özellikle geceleri)
. Aniden idrara çıkma gereksinimi
. İdrar yaparken zorlanma ya da ıkınma
. İdrar yaparken sızı ya da yanma
. Daima mesanenin tamamen boşalmadığı hissi
. İdrar damlaması ya da kaçırma
. Zayıf idrar akımı

PROSTATI TANIYALIM

Prostat, ceviz büyüklüğünde bir bez olup, erkek üreme sisteminin bir parçasıdır. Prostat, spermi taşıyan sıvıyı salgılar. İdrar yolunu, yani idrarı mesaneden ;vücudun dışına taşıyan kanalı çevreler.

Yaş ilerledikçe prostat büyüyerek, bahçe hortumuna takılmış bir kelepçe gibi idrar yolu üzerine basınç uygular. Bu da idrar yaparken sorunlara yol açar.

BİLMENİZ GEREKEN TERİMLER

Prostat - Spermi taşıyan prostatik sıvıyı salgılayan, ceviz büyüklüğünde bez
Selim Prostat Hiperplazisi (BPH) - Prostatın kanser olmayan ve idrar akışını kısıtlayan bir biçimde büyümesi.

İnkontinans - İdrarı kontrol edememe ya da tutamama
İmpotans - Ereksiyon (sertleşme) sağlayamama ya da ereksiyon halini sürdürememe
Retrograd Ejakülasyon - Spermin idrar yolunda vücut dışına doğru değil de mesaneye (idrar kesesine) doğru gitmesi
Kateter - Penisin içine yerleştirilip, idrarı mesaneden boşaltmak için kullanılan ince ve esnek hortum
Sistoskop - Doktorun mesaneyi ve prostatı muayene etmesine olanak tanıyan bir alet

TANI

BPH semptomlarını önce kendiniz fark edebilirsiniz ya da doktorunuz rutin bir muayene sırasında prostatınızın büyümüş olduğunu bulabilir. BPH'ten şüphelenildiğinde bir üroloğa, yani idrar yolu ve erkek üreme sistemlerinde uzman bir doktora gitmeniz önerilebilir. Yapılacak birkaç test, doktorun sorunu tanılamasına ve en iyi tedavi yöntemini kararlaştırmasına yardım eder. Testler hastadan hastaya değişebilmekle birlikte, en yaygın olanları aşağıda verilmiştir.

Dijital Rektal Muayene (DRE)

Genellikle ilk yapılan muayene budur. Doktor, eldivenli parmağını rektuma sokar ve prostatın rektum komşuluğundaki kısmını yoklar. Bu muayene, prostat bezinin büyüklüğü ve durumu hakkında doktora genel bir fikir verir.

Dijital Rektal Muayene (DRE)

Genellikle ilk yapılan muayene budur. Doktor, eldivenli parmağını rektuma sokar ve prostatın rektum komşuluğundaki kısmını yoklar. Bu muayene, prostat bezinin büyüklüğü ve durumu hakkında doktora genel bir fikir verir.

Prostat Spesifik Antijen (PSA) Kan Testi

İdrar semptomlarının nedeni olarak kanseri dışlamak için doktorunuz PSA kan testi yapılmasını önerebilir. PSA, prostat hücreleri tarafından üretilen bir protein olup, prostat kanseri olan erkeklerde çoğu kez yüksek düzeylerde görülür. ABD Gıda ve İlaç İdaresi, 50 yaş ve üstündeki erkeklerde prostat kanserinin keşfedilmesinde ve prostat kanseri tedavisinden sonra denetlenmesinde yardımcı olmak üzere PSA testini dijital rektal muayene ile birlikte kullanılmak üzere onaylamışıtır.

Rektal Ultrason

Eğer doktorunuz prostat kanserinden şüphelenirse, rektal ultrason testi yapılmasını önerebilir. Bu prosedürde, prostata doğru ses dalgaları gönderen bir prob rektuma sokulur. Ses dalgalarının yankı düzenleri, ekranda prostat bezinin görüntüsünü oluşturur.

İdrar Akım Çalışması

Bazen doktor, idrarın ne hızla aktığını ölçmek için hastanın özel bir cihaza idrar yapmasını isteyebilir. Akımda azalma görülmesi, çoğu kez BPH bulunduğuna işaret eder.

İntravenöz Piyelografi (İVP)

İVP, idrar yolunun röntgenidir. Bu testte bir toplardamara boyarmadde enjekte edilir ve röntgen çekilir. Boyarmadde, idrarın röntgende görüntülenmesine olanak sağlar ve idrar yolunda engel ya da tıkanma varsa gösterir.

Sistoskopi

Bu muayenede doktor, penisteki idrar yolu ağzından küçük bir hortum sokar. Bu test doktora bezin büyüklüğünü ve engelin yeri ve derecesini tespit etme olanağını tanır.

Op. Dr. Murat Bağışgil Üroloji Uzmanı